台語百科 Wiki

This wiki's URL has been migrated to the primary fandom.com domain.Read more here

了解更多

台語百科 Wiki
Advertisement

建築(kiàn-tio̍k),是指提供予徛起抑活動,有內部空間的構造物的phah-tat、設計造作一直甲使用的整個過程,或者是這個過程中的一部份,閣有當陣,這個詞嘛指頭前講的這個構造物本身,總是構造物本身講建築物的較明確。

Kiàn-tio̍k, sī kí thê-kiong hōo lâng khiā-khí iah ua̍t-tōng, ū luē-pōo khong-kan ê kòo-tsō-bu̍t ê phah-tat, siat-kè, tsō-tsok it-ti̍t kah sú-iōng ê tsìng-kô kuè-tîng, hi̍k-tsiá-sī tsit-ê kuè-tîng-tiong ê tsi̍t-pōo-hūn. Koh ū-tang-tsūn, tsit-ê sû mā kí thâu-tsîng kóng ê tsit-ê kòo-tsō-bu̍t pún-sin, tsóng--sī kòo-tsō-bu̍t pún-sin kóng kiàn-tio̍k-bu̍t ē khah bîng-khak.

羅馬時代建築家Marcus Vitruvius Pollio所寫的論建築 (De Architectura)是現此時猶佇咧上古早的建築學,佇冊裡,Marcus Vitruvius Pollio 追求路用、堅固、lè-táu (venustas)這三點的同齊達成,若欲達成這三個目標,無藝術科學的理解是袂用得的。

Lô-má sî-tāi ê kiàn-tio̍k-ka Marcus Vitruvius Pollio sóo siá ê Lūn Kiàn-tio̍k (De Artsitectura) sī hiān-tshú-sî iáu tī-leh siōng-kóo-tsá ê kiàn-tio̍k-ha̍k ê tsheh. Tī tsheh--ni̍h, Marcus Vitruvius Pollio tui-kîu lōo-iōng (utilitas), kian-kòo (firmatis), lè-táu (venustas) tsit sann tiám ê tâng-tsê ta̍t-sîng, nā beh ta̍t-sîng tsit sann ê bo̍k-phiau, bô gē-su̍t kap kho-ha̍k ê lí-kái sī bē-īng-tit--ê.

語源[]

建築這個詞,原底是日語翻譯的漢字詞(建築),佇日本明治早期,自底是用"造家"來講仝一項代誌,1894年,建築史家兼建築家伊東忠太(Itou Chiuta)佇論文論Architecture的本義來選擇翻譯用字,向望會當共咱造家學會改名 (アーキテクチュールの本義を論じて其の訳字を撰定し我が造家學會の改名を望む)內底,主張Architecture:"應該是屬佇世界上Fine Art的項物,毋是屬佇Industrial Art的項目",伊認為著共翻譯做"建築"才有四伨。

Gí-guân

Kiàn-tio̍k tsit-ê sû, guân-té sī Ji̍t-gí huan-i̍k ê Hàn-jī-sû (建築). Tī Ji̍t-pún Bîng-tī tsá-kî, tsū-té sī īng "造家" lâi kóng kāng tsit-hāng tāi-tsì. it pa̍t kiú sù nî, Kiàn-tio̍k-sú-ka kiam kiàn-tio̍k-ka Itoo Tsiuta (伊東忠太) tī lūn-bûn: Lūn Artsitecture ê pún-gī lâi suán-ti̍k huan-i̍k iōng-jī, ǹg-bāng ē-tàng kā lán Tsō-ka Ha̍k-huē kái-miâ (アーキテクチュールの本義を論じて其の訳字を撰定し我が造家學會の改名を望む) lāi-té, tsú-tiunn Artsitecture: "ing-kai sī sio̍k-tī sè-kài-siōng Fine Art ê hāng-mi̍h, m̄-sī sio̍k-tī Industrial Art ê hāng-mi̍h", i jīn-uî tio̍h kā huan-i̍k tsò "kiàn-tio̍k" tsiah ū sì-thīn.

明治時代的英文-日文辭典就已經用"建築的技術"來解說英文字"construction"啊,雖罔彼時陣是共這個詞當做"建設"的意思來用,毋過這個詞的實自來就存在佇字義呢,等伊東忠太(Itou Chiuta)提出用詞的建議了後,這個漢字詞才沓沓仔變做這馬咧講的意思,並且予中文河佬等等的語言吸收,佇無仝的語言內底使用。

Bîng-tī sî-tāi ê Ing-bûn-Ji̍t-bûn sû-tián tō í-king īng "kián-tio̍k ê ki-su̍t" lâi kái-sueh Ing-bûn-jī "construction"--a, sui-bóng hit-sî-tsūn sī kā tsit-ê sû tòng-tsò "kiàn-siat" ê ì-sù leh īng, m̄-koh tsit-ê sû tik-si̍t tsū-lâi tō tsûn-tsāi tī Ji̍t-gí--ni̍h, Tán Itoo Tsiuta thê-tshut iōng-sû ê kiàn-gī liáu-āu, tsit-ê Hàn-jī-sû tsiah ta̍uh-ta̍uh-á piàn-tsò tsit-má leh kóng ê ì-sù, pīng-tshiánn hōo Tiong-bûn kap Hō-ló tíng-tíng ê gí-giân khip-siu, tī bô-kâng ê gí-giân lāi-té sú-iōng.

相關的文章[]

  • 建築學
  • 建築物

Siang-kuan ê bûn-tsinn

  • Kiàn-tio̍k-ha̍k
  • Kiàn-tio̍k-bu̍t


Advertisement