台語百科 Wiki
Advertisement

Hái-ang sī thiat-té tiàm hái--ni̍h sing-ua̍h ê tuā-hîng tshī-ling tōng-bu̍t, hām hái-ti kāng-khuán sio̍k tī Cetacea ba̍k. Hái-ang mā ū hō-tsò hái-îu, king-hî, tsóng--sī m̄ sī .

Pó-tsûn tsōng-hóng

Tuā-hîng hái-ang in-uī 19/20 sè-kí siunn lia̍h, bo̍k-tsîng tuā-hūn ū khu̍t-tsíng ê guî-hiám. Jîn-luī lia̍h hái-ang beh iōng i ê îu, bah, king-tshiu, kap tn̂g-á lāi-té ê phang-tsuí tsâi-liāu. Kàu kah 20 sè-kí tiong-kî, tsin tsē hái-ang tīn ê sòo-liōng tuā lak. Kok-tsè Lia̍h-king Uí-uân-huē (IWC) tsuânn-á tī 1986 nî bô hān-kî kìm-tsí sóo-ū ê siang-gia̍p lia̍h-king ua̍h-tōng. Tsóng--sī ū tsi̍t-kuá lē-guā, tshin-tshīunn Norge, Ping-tē, Ji̍t-pún tíng-kok guân-tsāi ū teh lia̍h. Pak Bí-tsiu, Siberia ê tsi̍t-kuá-á guân-tsū-bîn mā ū lia̍h.

Hun-luī

Hái-ang ē-sái pun 2 tsióng:

  1. Tshiu-king: ū king-tshiu ê hái-ang (Mysticeti a-ba̍k).
  2. Khí-king: ū tshuì-khí ê hái-ang (Odontoceti a-ba̍k, m̄-koh bô pau-kuah hái-ti-á).

Suà--lo̍h-lâi ê hun-luī tsú-iàu tsham-khó Dale W. Rice ê Marine Mammals of the World: Systematics and Distribution (1998); tse sī bo̍k-tsîng piau-tsún ê hun-luī-ha̍k tsham-khó tsu-liāu, hām Mammal Species of the World: 3rd Edition (Wilson kap Reeder ha̍p-pian, 2005) ū ki-pún-ti̍k ê tuì-tâng, tsing-tsha ê uī hun-pia̍t iōng "Rice" kap "MSW3" piau-kì.


  • CETACEA BA̍K
    • Mysticeti a-ba̍k: ū tshiu ê hái-ang
      • Balaenidae kho: Tsiànn hái-ang kap Tshenn-tē Hái-ang
        • Balaena sio̍k
          • Tshenn-tē Hái-ang, Balaena mysticetus
        • Eubalaena sio̍k
          • Tāi-se-îunn Pak Tsiànn Hái-ang, Eubalaena glacialis
          • Thài-pîng-îunn Pak Tsiànn Hái-ang, Eubalaena japonica
          • Lâm Tsiànn Hái-ang, Eubalaena australis
      • Balaenopteridae kho: ū sûn ê hái-ang
        • Balaenopterinae a-kho
          • Balaenoptera sio̍k
            • Pak Minke Hái-ang, Balaenoptera acutorostrata
            • Lâm Minke Hái-ang, Balaenoptera bonaerensis
            • Sei Hái-ang, Balaenoptera borealis
            • Bryde ê Hái-ang, Balaenoptera brydei
            • Eden ê Hái-ang Balaenoptera edeni - Rice jīn-uî sī to̍k-li̍p tsíng, MSW3 bô.
            • Omura ê Hái-ang, Balaenoptera omurai - MSW3 kā tse tòng-tsò Bryde ê Hái-ang ê tông-gī-sû, tsóng-sī kóng sī tsiām-sî án-ne-senn.
            • Khóng-sik Hái-ang, Balaenoptera musculus
            • Thong-thò Hái-ang, Balaenoptera physalus
        • Megapterinae a-kho
          • Megaptera sio̍k
            • Tuā-si̍t-king (Tsō-thâu-king), Megaptera novaeangliae
      • Eobalaenoptera sio̍k
        • Harrison ê Hái-ang, Eobalaenoptera harrisoni
      • Estsritstiidae kho
        • Estsritstius sio̍k
          • Phú-sik Hái-ang, Estsritstius robustus
      • Neobalaenidae kho:
        • Caperea sio̍k
          • É Tsiànn Hái-ang, Caperea marginata
    • Odontoceti a-ba̍k: ū tshuì-khí ê hái-ang
      • (Delphinidae kho: Hái-ti)
      • (Monodontidae kho: Beluga kap Narwhal)
      • (Phocuenidae kho: Porpoise)
      • Physeteridae kho:
        • Physeter sio̍k
          • Buah-phang-king, Physeter macrocephalus
      • Kogiidae kho - MSW3 kā Kogia tòng-tsò Physeteridae ê sîng-uân.
        • Kogia sio̍k
          • É Buah-phang-king, Kogia breviceps
          • Ìn-tō·-Thài-pîng-îunn É Buah-phang-king, Kogia sima
          • Tāi-se-îunn É Buah-phang-king, - Kogia sp.
      • (Superfamily Platanistoidea: Hô hái-ti)
      • Ziphidae kho, Tsiam-tshuì hái-ang
        • Berardius sio̍k
          • Arnoox ê Tsiam-tshuì Hái-ang, Berardius arnuxii
          • Baird ê Tsiam-tshuì Hái-ang (North Pacific Bottlenose Whale), Berardius bairdii
        • Hyperoodontidae a-kho
          • Hyperoodon sio̍k
            • Pak Kan-á-phinn Hái-ang, Hyperoodon ampullatus
            • Lâm Kan-á-phinn Hái-ang, Hyperoodon planifrons
          • Indopacetus sio̍k
            • Ìn-tōo Thài-pîng-îunn Tsiam-tshuì Hái-ang (Longman ê Tsiam-tshuì Hái-ang), Indopacetus pacificus
          • Mesoplodon sio̍k, Mesoplodont hái-ang
            • Sowerby ê Tsiam-tshuì Hái-ang, Mesoplodon bidens
            • Andrews ê Tsiam-tshuì Hái-ang, Mesoplodon bowdoini
            • Hubbs ê Tsiam-tshuì Hái-ang, Mesoplodon carlhubbsi
            • Blainville ê Tsiam-tshuì Hái-ang, Mesoplodon densirostris
            • Gervais ê Tsiam-tshuì Hái-ang, Mesoplodon europaeus
            • Ginkgo-toothed Tsiam-tshuì Hái-ang, Mesoplodon ginkgodens
            • Gray ê Tsiam-tshuì Hái-ang, Mesoplodon grayi
            • Hector ê Tsiam-tshuì Hái-ang, Mesoplodon hectori
            • Layard ê Tsiam-tshuì Hái-ang, Mesoplodon layardii
            • True ê Tsiam-tshuì Hái-ang, Mesoplodon mirus
            • Perrin ê Tsiam-tshuì Hái-ang, Mesoplodon perrini. 2002 nî tsiah ū sîng-jīn, Rice bē-hù lia̍t.
            • É Tsiam-tshuì Hái-ang, Mesoplodon peruvianus
            • Stejneger ê Tsiam-tshuì Hái-ang, Mesoplodon stejnegeri
            • Spade Toothed Whale, Mesoplodon traversii
        • Tasmacetus sio̍k
          • Tasman Tsiam-tshuì Hái-ang (Shepherd ê Tsiam-tshuì Hái-ang), Tasmacetus shepherdi
        • Ziphius sio̍k
          • Cuvier ê Tsiam-tshuì Hái-ang, Ziphius cavirostris

Siong-kuan ê bûn-tsiunn

  • Hái-ang po̍k-tsà

Tsham-khó tsu-liāu

Advertisement